Η Σάμος

Το νησί της Σάμου βρίσκεται στο Ανατολικό Αιγαίο, πολύ κοντά στις Μικρασιατικές ακτές, απο τις οποίες χωρίζεται απο το Στενό της Μυκάλης. Πρωτεύουσα του νησιού είναι η Σάμος. Είναι χτισμένη αμφιθεατρικά, με πολύ γραφικά σπίτια, μπροστά στον ομόνυμο φυσικό κόλπο που είναι ο 8ος μεγαλύτερος στην Ελλάδα. Έχει περίπου εννέα χιλιάδες μόνιμους κατοίκους.

Χλωρίδα

Η Σάμος έχει τη φήμη του πιο κατάφυτου και γόνιμου νησιού στο Αιγαίο. Η πυκνή βλάστηση ξεκινάει δίπλα από τη θάλασσα και φτάνει μέχρι τις κορφές των βουνών. Οι ελαιώνες στα χαμηλά και οι πευκιώνες ψηλότερα καταλαμβάνουν την περισσότερη έκταση και καλύπτουν σχεδόν το μισό νησί. Διαθέτει επίσης αμπελώνες, οπωροφόρα δέντρα και κηπευτικά.

Ονόματα της Σάμου

Η Σάμος είναι μοναδική σε ότι αφορά τη χλωρίδα της και διαθέτει ανάλογα ποιητικά ονόματα όσο κανένα άλλο νησί. Αρχαίοι και νέοι συγγραφείς έχουν καταγράψει τα εξής: Παρθενία, Δρυούσα, Ανθεμούσα, Μελάνθεμος, Φυλλάς, Δόρυσα.

Ιστορία

Ισχυρό Πολιτιστικό και Ιστορικό νησί, διεθνούς βελινεκούς με Παγκόσμια Μνημεία Πολιτιστικής Κληρονομιάς της UNESCO, το Πυθαγόρειο και το Ηραίο. Το νησί φαίνεται οτι κατοικήθηκε απο πολύ νωρίς, σχεδόν απο την 3η πΧ χιλιετία, αλλά μέχρι τον 6ο πχ αιώνα υπάρχουν μόνο παραδόσεις και μύθοι που μιλάνε για την αίγλη του νησιού στα παλιά χρόνια, τότε που ήταν κέντρο του ιωνικού πολιτισμού και μεγάλη ναυτική και εμπορική δύναμη.

Στη Σάμο αναπτύχθηκε μεγάλος πολιτισμός και έζησαν σπουδαίοι άνθρωποι της αρχαίας Ελλάδας με ενασχόληση στις τέχνες, τα γράμματα, τη φιλοσοφία και τα μαθηματικά. Ο αστρονόμος Αρίσταρχος, ο αρχιτέκτονας Μανδροκλής, ο σπουδαίος μαθηματικός Πυθαγόρας είναι λίγες μόνο από τις σπουδαίες μορφές της αρχαιότητας που έζησαν στη Σάμο.

Γνωστοί Αρχαίοι Σάμιοι

  • Πυθαγόρας – φιλόσοφος, μαθηματικός
  • Αρίσταρχος - αστρονόμος
  • Κωλαίος – ναυτικός, ανακάλυψε τις Ηράκλειες στήλες(Γιβραλτάρ)
  • Μανδροκλής - αρχιτέκτονας που κατά διαταγή του Ξέρξη κατασκεύασε τη Γέφυρα του Ελλήσποντου.
  • Ροίκος και Θεόδωρος - γλύπτες
  • Αίσωπος
  • Επίκουρος

Μνημεία

Το Ηραίον

Μια απο τις διασημότερες περιοχές στα νότια της Σάμου με μεγάλο αρχαιολογικό ενδιαφέρον. Εδώ σύμφωνα με τη μυθολογία γεννήθηκε η θεά Ήρα. Ο ομώνυμος ναός αφιερωμένος στη θεά, ήταν δίπτερος ιωνικού ρυθμού με 155 γιγάντιες κολώνες, γι αυτό και ο Ηρόδοτος αναφέρεται σ αυτόν ως τον μεγαλύτερο στην Ελλάδα.

Ευπαλίνειο Όρυγμα

Το περίφημο Ευπαλίνειο όρυγμα αποτελεί το 8ο θαύμα της αρχαιότητας και χαρακτηρίζεται ως «θαυμαστό επίτευγμα της μηχανικής». Πρόκειται για μια σήραγγα 1.045 μέτρων η οποία βρίσκεται κοντά στο Πυθαγόρειο της Σάμου. Κατασκευάστηκε κατ’ εντολή του τυράννου Πολυκράτη τον 6ο αιώνα π.Χ. και χρησίμευε σαν υδραγωγείο, το πρώτο και σπουδαιότερο της αρχαιότητας. Η ιδιαιτερότητα της κατασκευής του είναι ότι ανοίχθηκε ταυτόχρονα και από τις δύο πλευρές του βουνού και συναντήθηκε γύρω στο μέσο με απόλυτη ακρίβεια.

Μουσεία

Αρχαιολογικό μουσείο Βαθέος

Βυζαντινό μουσείο Βαθέος

Μουσείο Οίνου Βαθέος

Ιστορικό και Λαογραφικό Μουσείο Καρλοβάσου

Παλαιοντολογικό Μουσείο Μυτιλινιών

Λαογραφικό Μουσείο Πυθαγορείου

Λαογραφικό Μουσείο Παγώνδα

Μουσείο Βυρσοδεψίας Καρλοβάσου

Αρχαιολογικό Μουσείο Πυθαγορείου

Όνομα παραλίας name          Έκταση και τύπος παραλίας          Οργάνωση παραλίας           
Ροδίτσες300 μέτρα, βότσαλο 
Γάγκου500 μέτρα, βότσαλο και άμμοςοργανωμένη
Λιβαδάκι8 χλμ, αμμουδιάοργανωμένη
Κλίμα10 χλμ, βότσαλοοργανωμένη
Μυκάλη7 χλμ, βότσαλοοργανωμένη, water sports
Ψιλή άμμος7 χλμ, αμμουδιά οργανωμένη, ιδανική για παιδιά
Πυθαγόρειο15 χλμ, αμμουδιάοργανωμένη
Ποτοκάκι17 χλμ, αμμουδιά οργανωμένη, water sports
Κοκκάρι10 χλμ, βότσαλοοργανωμένη, water sports
Λεμονάκια12 χλμ, βότσαλοοργανωμένη
Τσαμαδού12 χλμ, βότσαλοοργανωμένη
Τσάμπου15 χλμ, βότσαλοοργανωμένη
Ποτάμιβότσαλο 
Μικρό και Μεγάλο Σειτάνι Πρόσβαση με καραβάκια. Καταφύγιο φώκιας Monachus Monachus.
Βοτσαλάκιααμμουδιάοργανωμένη, παιδότοποι.
Λιμνιώναςβότσαλοοργανωμένη

Τοπικά προϊόντα & Γαστρονομία

Η Σάμος είναι φημισμένη για το κρασί της. Ο μύθος λέει πως ο θεός Διόνυσος δίδαξε στους Σαμιώτες την αμπελλοκαλλιέργεια και την παρασκευή κρασιού επειδή οι Σαμιώτες τον βοήθησαν να νικήσει της Αμαζώνες οι οποίες περιφρονούσαν τη λατρεία του.

Oι αμπελώνες της Σάμου είναι μοναδικοί στον κόσμο: 16.000 στρέμματα, σχεδόν όλα διαμορφωμένα σε πεζούλες, σε συνδυασμό με την πυκνή βλάστηση του νησιού, δημιουργούν ένα αξέχαστο σκηνικό που εξασφαλίζει την ιδιαιτερότητα των κρασιών.

H ποικιλία-βασιλιάς της Σάμου είναι το μοσχάτο λευκό, μικρόρωγο (muscat blanc à petits grains) ή μοσχούδι ή Muscat de Frontignan. Πρόκειται για μια ευγενή ποικιλία αμπέλου, αρκετά διαδεδομένη σε ολόκληρη τη Mεσόγειο. Καλιεργείται στη Γαλλία και δεν υπάρχει αμφιβολία οτι κατά την εποχή της φυλλοξήρας, οι Γάλλοι πήραν μοσχεύματα απο τη Σάμο και δημιούργησαν την παραπάνω γαλλική ποικιλία.

Μέχρι και σήμερα οι βραβεύσεις και η διεθνής αναγνωρισημότητα των κρασιών της Σάμου, είναι συνώνημα του νησιού. (link: www.samoswine.gr)

Σημαντικά τοπικά προιόντα

  • Κρασί
  • Μέλι, σε διαφορετικές ποικιλίες (ανθέων, κωνοφόρων, κλπ)
  • Γύρη, εμπλουτισμένη με πρωτείνες κατάλληλη για καλλυντικά είδη. Βασιλικός πολτός
  • Ούζο, με μοναδικές αποστάξεις και ιδιαίτερο άρωμα (Γλυκανισάτο ή μή)
  • Κεραμικά
  • Ελιές, με τις μοναδικές χαμάδες και τις τσακιστές
  • Πιστοποιημένα σαμιώτικα βιολογικά προιόντα (φρούτα, κηπευτικά, λάδι, ξηροί καρποί, βότανα)
  • Χειροποίητα γλυκά του κουταλιού και μαρμελάδες.

Η Σαμιώτικη κουζίνα είναι μια πολυποίκιλη και ιδιαίτερη μαγειρική διαδικασία. Εχει πολλές επιρροές, με συνταγές που κρατούν απο τους πρόσφυγες της Μικράς Ασίας ή και ακόμη απο την εποχή της Ηγεμονίας της Σάμου. Για τις εξαιρετικές γεύσεις χρησιμοποιούνται τα τοπικά προιόντα αλλά και τα μυρωδικά όπως το θρούμπι (κάτι σαν ρίγανη), η λουίζα, η μπαρμπαρόριζα και άλλα.

Σπεσιαλιτέ θεωρείται το κατσικάκι, σε όλες του τις μορφές. Γεμιστή πλάτη σε χτιστό φούρνο, μπουτάκι σκορδάτο με πατάτες ή απλά κοκκινιστό σε γιουβέτσι. Σπεσιαλιτέ είναι τα γεμιστά. Ντομάτες, πατάτες, πιπεριές, μελιτζάνες, κρεμμύδια, κολοκυθάκια, γεμίζονται με κιμά ή με ρυζάκι και πολλά μυρωδικά και μαγειρεύονται στο φούρνο. Ρεβυθοκεφτέδες και κολοκυθοανθοί.

Τα μπουρέκια στη Σάμο διαφέρουν κατα πολύ απο όλα τα υπόλοιπα γνωστά μπουρέκια της Ελλάδας. Παρασκευάζονται απο κίτρινη κολοκύθα και ντόπιο τυρί με κανέλα και άλλα μυρωδικά, μέσα σε φύλλο που ανοίγεται ειδικά γι αυτά. Τηγανίζονται ή ψήνονται στο φούρνο. Ενας καταπληκτικός συνδυασμός μεταξύ γλυκού και αλμυρού, αφού άλλοι τα πασπαλίζουν με τυρί και άλλοι με μέλι.

Μοναδική είναι η λεγόμενη Γιορτή,που παρασκευάζεται απο συγκεκριμένους πιστούς και μόνο κατά τον εορτασμό κάποιου Αγίου. Παρασκευάζεται απο κατσίκι το οποίο βράζεται σχεδόν 12 ώρες μέσα σε καζάνι με πολλά κρεμμύδια και σιτάρι, το οποίο ανακατεύεται συνεχώς. Σερβίρεται ζεστή μετά το πέρας της εκάστοτε θείας λειτουργίας.

Ολα τα παραπάνω συνοδεύονται από άφθονο ντόπιο κρασί και σούμα, ένα ποτό που μοιάζει με τσίπουρο και είναι κάτι που πρέπει ένας επισκέπτης να δοκιμάσει οπωσδήποτε.